Van de rector


Eindexamen

Op donderdag 29 maart was er het jaarlijkse VO-congres in Nieuwegein. Er waren dit jaar zo’n 1.100 schoolleiders bij elkaar. Voorzitter Paul Rosenmöller baarde nogal opzien door zijn oproep voor een herziening van de eindexamens, omdat deze enerzijds een te grote druk geven op de laatste maanden van het schooljaar, bij leerlingen en bij docenten en anderzijds te eenzijdig alleen cognitieve vaardigheden toetsen. Al langer vraagt hij aandacht voor meer maatwerk en spreiding in het onderwijs.

Het is heel gezond om jezelf en anderen vragen te stellen over zaken die we al heel lang op een bepaalde manier doen. Sommige zaken zijn historisch zo gegroeid en als het leven en de maatschappij zich verder ontwikkelen, blijken zaken soms niet meer van deze tijd. Een van de hoofdsprekers, Claire Boonstra, heeft de afgelopen jaren niets anders gedaan dan dat. Waarom zitten de leerlingen in klassen? Waarom hebben we zo’n lange zomervakantie? Waarom geven we zoveel cijfers? Dat leverde hier en daar ergernis op maar levert ook nieuwe gespreksstof op. Dat is heel gezond.

De uitspraak van Paul Rosenmöller past ook in zijn streven meer aandacht te vragen voor talenten van leerlingen, ook de niet cognitieve, die vaak zeer bepalend zijn voor hun ontwikkeling. Samenwerken, creativiteit, communiceren, ICT-vaardigheden. Zij maken onderdeel uit van de 21e-eeuwse vaardigheden waar ook wij op Pax steeds nadrukkelijker aandacht aan besteden. Sommige van de vaardigheden en talenten zijn overigens zo oud als de weg naar Rome, maar ICT-vaardigheden zijn echt van deze eeuw en ontwikkelen zich nog steeds in rap tempo. Daar kunnen we en willen we niet omheen.

Het is onze missie onze leerlingen op Pax een Paspoort voor de Toekomst te bezorgen. Na 4, 5 of 6 jaar hebben ze alles meegekregen wat nodig is om toegang te krijgen tot en te slagen in de vervolgopleiding. Daarbij zijn we steeds sterker de nadruk gaan leggen op talenten en vaardigheden die daarbij horen en die maken dat leerlingen iets te kiezen hebben en ontdekken waar ze goed in zijn. Met de praktijkexamens op het vmbo die vorige week begonnen zijn en andere schoolexamens worden ook deze zaken getoetst. Na de meivakantie volgt dan het Centraal Examen waar vooral cognitieve zaken worden getoetst.

Wat mij betreft is er weinig mis met een Centraal Examen. Er is een periode van wildgroei geweest wat betreft schoolexamens, met name in de eerste jaren van de vernieuwing van havo/vwo, waardoor het niveau daalde. Dat is later teruggeschroefd, wat mij betreft terecht. In 2015 sloot ik zelf een masterstudie af met een examen, in dit geval een omvangrijk onderzoek en scriptie. Dat was heel spannend, waarbij ik een van de laatste nachten weer eens ouderwets tot vier uur ’s nachts heb moeten doorwerken om het te halen. Spanning, stress, pieken en dalen horen bij het leven. Als we dat allemaal willen wegnemen, onthouden wij onze leerlingen de uitdagingen die hen helpen hobbels te nemen, tegenslagen te leren overwinnen en volwassen te worden. Er zijn soms nog leerlingen in de bovenbouw die direct naar huis bellen als zich een probleem voordoet op school. Leerlingen moeten echt leren zelf hun problemen op te lossen op school en wij helpen ze daarbij.

De afgelopen 1,5 jaar hebben wij hard gewerkt aan de verbetering van de eindexamenresultaten. We scoren altijd behoorlijk goed, maar de resultaten waren wat ons betreft te weinig stabiel en konden hier en daar best nog wat beter. We brengen het nu per individuele leerling het hele jaar goed in beeld en gaan tijdig in gesprek met de leerlingen en ouders zodra het de verkeerde kant op lijkt te gaan. Dan maken we een plan van aanpak. Daar komen we vervolgens op terug. Dat geeft natuurlijk meer druk bij de leerlingen, maar daar hoort het ook thuis. Hier en daar was er wel erg weinig druk en is het zelfs in het examenjaar ‘lang leven de lol’. Zo haal je geen diploma. Het is hun examen en wij ondersteunen ze daarbij zo goed mogelijk. We merken dat deze aanpak helpt.

Over een paar weken de laatste lesdag, daarna een extra lange meivakantie en dan het Centraal Examen. Ik hoop dat onze leerlingen de meivakantie gebruiken om te ontspannen en … om er nog even flink tegenaan te gaan. Daar wordt niemand slechter van.