NL&T: Een dynamische combinatie van bètavakken

 

De grote uitvindingen van deze tijd komen niet voort uit de ‘monovakken’, maar uit een combinatie van bètavakken. Het nieuwe vak Natuur, leven en technologie (NL&T) combineert de exacte vakken en leert leerlingen de samenhang ertussen beter te zien. Op het Pax Christi College wordt dit vak inmiddels vijf jaar gegeven in de bovenbouw van havo en vwo, in modules van zes weken. In elke module komen meerdere bètavakken aan bod, met de nadruk op één of twee vakken. Er staan twee vakdocenten voor de klas, die wisselen per module.

‘De meest geweldige combinatie is nog steeds de eerste module die voor dit vak is geschreven: ‘Forensisch onderzoek’, vertelt natuurkundedocent Michel Bochem. ‘Daarin is een heel breed scala aan vaardigheden en disciplines ondergebracht:  In de context van een misdrijf en het bijbehorend forensisch onderzoek hebben de leerlingen kennis van natuurkunde, scheikunde, biologie en wiskunde nodig. Deze module geeft de gedachte achter het vak nog steeds het beste weer.’

Het vak NL&T is ontstaan na een uitgebreide inventarisatie op vervolgopleidingen over wat leerlingen na de Tweede Fase wel en wat niet kunnen. ‘Daaruit kwam naar voren dat de havo en vwo leerlingen teveel in de monovakken geleerd hadden te denken’, zegt Michel Bochem, ‘En dat ze niet in staat waren zelfstandig onderzoek te doen en de resultaten over te brengen op andere mensen. De vervolgopleidingen zien dat studenten daar nu beter op scoren.’

NL&T is een profielvak voor de natuurprofielen, kan op het Pax Christi College zowel in het profiel als in de vrije ruimte gekozen worden  en beslaat drie uur per week. Havo leerlingen doen negen modules, vwo-leerlingen elf. Michel Bochem: ‘Havo en vwo-leerlingen zijn verschillend. Dat betekent dat de modules voor de havo praktisch gericht en concreet zijn, terwijl die voor het vwo theoretisch gericht zijn en abstract denken vereisen. NL&T is een echt vernieuwend vak en dat maakt het ook voor leerlingen aantrekkelijk. Ze zijn met iets dynamisch bezig. Er zijn inmiddels zeventig modules, vrij op internet, waar je als school uit kunt kiezen. Je hoeft niet precies volgens de reader te werken. Dat biedt mogelijkheden om dingen uit te proberen en het onderwerp rechtstreeks te betrekken op leerlingen. We werken anders dan in de monovakken. We gebruiken verschillende werkvormen, de toetsen zijn anders, het vak kent geen Centraal Examen maar wordt afgesloten met het schoolexamen.  De leerlingen doen onderzoek, presenteren dat en beoordelen elkaar. We geven de module met twee docenten samen en dat komt de kwaliteit zeer ten goede. Je steekt veel van elkaar op. In totaal zijn veertien docenten van de exacte vakken bij het vak betrokken, inclusief de docenten van de sectie aardrijkskunde.’

Andere modules die op het Pax Christi worden gegeven hebben als onderwerp bijvoorbeeld digitale technieken, aerosolen en klimaatverandering, robotica of kosmische straling.

Bijzonder is dat het Pax Christi College samenwerkt met de Radboud Universiteit en met vijf scholen uit Nijmegen. Leerlingen uit 5vwo en 6vwo volgen het vak op de universiteit. Eén middag in de week, vrijdagmiddag, verzamelen zich daar zo’n 150 leerlingen van de verschillende scholen. Michel Bochem: ‘Zo halen we deskundigheid binnen die we zelf niet hebben en de leerlingen maken alvast kennis met de universiteit, waar ze in aanraking komen met onderzoek op het allerhoogste niveau. Voor de module “Hersenen en leren” werken we samen met het Donders Instituut. Dat is een populaire module. Juist op die leeftijd vallen voor leerlingen dingen op hun plaats en bij het Donders Instituut werken mensen die dat ook heel beeldend kunnen brengen.’

Leerlingen van 4 en 5havo en 4vwo volgen de lessen op school. De practicumlokalen zijn gemoderniseerd, goed ingericht en beschikken over goede internetverbindingen. ‘Het is geen vak dat je met een krijtje en een schoolbord geeft’, zegt Michel Bochem. ‘Het is een kostbaar vak en de school heeft er doelbewust voor gekozen en in geïnvesteerd. Van de leerlingen wordt ook veel gevraagd. Het vak dwingt ze veel actiever te zijn. Ze moeten nieuwsgierig zijn en er tijd in willen steken. Het is een vak waarbij je je verantwoordelijkheid neemt.’