Bewegen, sport en maatschappij: een vak dat draait om persoonlijke ontwikkeling

 

25 leerlingen uit 4havo beginnen dit jaar met een heel nieuw vak op het Pax Christi College: bewegen, sport en maatschappij (BSM). De leerlingen krijgen les in bewegen en in soms heel bijzondere sporten, maar ook theorie: over leidinggeven, organiseren, gezondheid, de plaats van sport in de samenleving. Dingen die niet in de normale gymlessen aan bod komen en waarmee ze zich persoonlijk kunnen ontwikkelen. 

Het vak BSM bestaat een jaar of zes. Docenten LO Paul Baumeister en Ron Seegers hebben de afgelopen twee jaar veel tijd en energie gestoken in de ontwikkeling van het lesprogramma voor de leerlingen hier op school. Ze zijn lid van een netwerk van scholen waar het vak al gegeven wordt, hebben daar veel van opgestoken en zijn zelf razend enthousiast. Ook vanuit de leerlingen was veel animo: er staan er zelfs al op de wachtlijst.

'Het unieke van dit vak is dat het draait om de persoonlijke ontwikkeling van de leerling', zegt Ron Seegers. 'Ze moeten voor een groep staan, lesgeven aan medeleerlingen, bijvoorbeeld een warming-up of cooling-down verzorgen, en zich daarmee heel anders opstellen in een lessituatie.’  ‘Het vak is niet alleen voor leerlingen die van plan zijn een sportopleiding te volgen’, vult Paul Baumeister aan, ‘Juist door die nadruk op persoonlijke ontwikkeling kunnen leerlingen uitproberen of het wel iets voor ze is om bijvoorbeeld voor een groep te staan of leiding te geven. Dat komt ook van pas voor andere beroepen, zoals in de zorg. Dit programma past echt in het profiel van de havoleerling: de intelligente doener.’

In het schooljaar 2014-2015 start een tweejarige pilot met één klas, ongeveer 20 procent van alle 4havoleerlingen. In twee jaar tijd krijgen ze het vak in totaal 320 uur, inclusief stages en huiswerk. Dat komt neer op drie uur contacttijd per week, waarvan twee uur praktijk en één uur theorie. Ron Seegers: ‘We werken in blokken, want dan heb je de tijd om echt iets te doen en bijvoorbeeld naar de klimmuur in Nijmegen of de atletiekbaan in Wijchen te gaan. Of naar een fysiopraktijk om te leren welke toestellen de fysiotherapeut gebruikt, wie zijn patiënten zijn en hoe hij die behandelt. We hebben dit programma zelf opgezet en zullen het goed met de leerlingen evalueren, want het moet wel in hun wereld passen.’

Voor BSM is een landelijk lesprogramma ontwikkeld met landelijke exameneisen. Binnen het theoriedeel ‘regelen’ leren de havisten organiseren, leidinggeven en coachen, binnen ‘gezondheid’ leren ze bijvoorbeeld over blessurepreventie en binnen het deel ‘samenleving’ vormen ze zich een beeld van hoe bijvoorbeeld de sport er in de toekomst uit gaat zien. Ze leren een trainingsschema opstellen, over de geschiedenis van bewegen, over hoe koepels zijn georganiseerd, over fair play. Ze moeten ook een onderzoek doen. Er wordt alleen een schoolexamen afgenomen, met vijf theorietoetsen en toetsen voor alle zeven praktijkonderdelen. Daarbinnen heeft de school veel vrijheid. De docenten gebruiken die vrijheid voor ‘een één-tweetje met de omgeving’. Dus verbinding met sportverenigingen en evenementen, waarvoor de leerlingen een deel van de organisatie op zich nemen. Ron Seegers: ‘Een voorbeeld is Pinkstervaria in Altforst. Een van de activiteiten daar is het Maas en Waals Fierljep Kampioenschap, maar het fierljepevenement was op sterven na dood. Wij hebben nu polsstokspringen, verspringen en slootjespringen in het onderdeel atletiek. De organisatie blij! Maar dat betekent voor de leerlingen wel dat ze Eerste Pinksterdag bezig zijn. Ze zullen regelmatig avonden en weekenden aan het regelen en organiseren zijn. Ze moeten er wel iets voor doen.’

Paul Baumeister: ‘We zetten ze ook in bij DijkenSport, een groot evenement in Beneden-Leeuwen, en bij de Drutenloop.  We hopen natuurlijk dat ze bij sportverenigingen blijven, in commissies gaan zitten en trainingen geven. Zo worden die verenigingen versterkt met jongeren. Als ze ergens assisteren dragen ze een BSM-tenue, zodat ze herkenbaar zijn als BSM-leerling van het Pax. In de tweede week van het schooljaar hebben we hier de marathon-estafette. We hebben ze voor de zomervakantie al opdracht gegeven daarvoor te blijven trainen. En dat hebben ze er voor over.’

Ron Seegers: ‘Je krijgt een hele groep gelijkgestemde leerlingen bij elkaar, die echt gemotiveerd zijn.  We vinden het wel heel bijzonder dat we na zoveel jaar in het onderwijs de kans krijgen om onze liefde voor het vak door te trekken naar een nieuw vak als BSM. Wij verheugen ons er erg op.’